Zabytkowy cmentarz lubelski przy ul. Lipowej

                 1 listopada, czyli dzień "Wszystkich Świętych" ustanowiony zostal przez Papierjza Grzegorza IV w IX wieku i od tego czasu jest obchodzony. Tradycje, związane z tym świętem zmieniały się przez wieki, ale aż do początków XX wieku w tym dniu szczególnie traktowani byli żebracy przesiadujący najczęściej pod kościołami. Byli oni obdarowywani małymi chlebkami, specjalnie na ten dzień wypiekanymi przez gospodynie, a w niektórych rejonach Polski także mięsem i serami. Zwyczajem było także urządzanie na cmentarzach uroczystości zwanych "dziadami",kiedy to wywoływano dusze zmarłych, jedzono i śpiewano. Zwyczaj ten został opisany przez Adama Mickiewicza w "Dziadach". Innym ciekawym zwyczajem towarzyszącym temu świętu było palenie, na rozstajach dróg, ognisk. Na początku XVII wieku, zwyczaj palenia ognia przeniesiono na groby, zapalając świece symbolizujące pamięć o bliskich, którzy odeszli.

źródło

               Do XVIII wieku, zmarych grzebano na cmentarzach przykościelnych lub w kryptach, w samym kościele, ale tego zaszczytu mogli dostąpić zamożni znani w mieście zmarli.
Pod koniec XVIII wieku zaczęło brakować miejsc na cmentarzach przykościelnych, a także zaczęto obawiać się wybuchu epidemii związanej z grzebaniem zmarłych na przepełnionych cmentarzach.
Jako pierwsi w Polsce, z pomysłem przeniesienia cmentarzy poza grznice miasta wystąpili misjonarze warszawscy, tworząc nowy cmentarz, dziś znany wszystkim, jako "Powązki", uznawany za najwspanialszy w  Polsce zabytek sztuki nagrobnej.

               Lublin, dość szybko, dołączył do tego nurtu i już w 1792 roku został wydany nakaz przeniesienia wszystkich cmentarzy poza miasto.


              W 1794 roku na obrzeżach Lublina, na koncach Krakowskiego przedmieścia odkupiono od Zgromadzenia Panien Brygidek teren, położony na tzw. Rurach, pod nowy cmentarz.

               Na początku spotykało się to oporem mieszkańców Lublina, przyzwyczajonych do cmentarzy przykościelnych. Pierwszymi zmarłymi, chowanymi na nowym cmentarzu byli tzw. wolnomyśliciele, o czym świadczą zachowane do dziś w najstarszej części cmentarza, nagrobki masońskie z datą 1811. Z czasem, cmentarz oraz drogę do niego prowadzącą, obsadzono lipami, dzięki czemu droga zaczęto nazywać "Lipową". Z biegiem lat cmentarz przy Lipowej zajmował coraz większy teren, a miejsce wiecznego spoczynku znalazło tam wielu znamienitych obywateli Lublina, a także żołnierze polegli w czasie I oraz II wojny światowej oraz więźniowie zmordowani przez hitlerowców na Zamku Lubelskim.

               Do zabytkowych obiektów cmentarnych można zaliczyć także don przedpogrzebowy wybudowany w 1872 roku po przeciwnej stronie głównego wejścia na cmentarz. Budynek ten jstnieje do dzis pod nr 16. Znajduje się tam kancelaria cmentarza.

               Dzisiaj, odwiedzając cmentarz przy ul. Lipowej, można podziwiać znakomicie odrestaurowane zabytkowe nagrobki. Będąc w Lublinie, warto poświęcić chwilę na wycieczkę po nostalgicznych alejkach cmentarza, w którym jest zaklęta historia Lublina i jego byłych mieszkańców.